Veel mensen die dwingende controle hebben meegemaakt, beschrijven achteraf hetzelfde: ze wisten ergens al dat het niet klopte. Maar ze verdrongen dat gevoel, keer op keer. Want de buitenwereld zag een charmante partner, een perfect koppel. De buitenwereld zei dat het slachtoffer zo’n lieve ouder had, waar hij maar blij mee moest zijn. En wie was hij om dat te betwijfelen?
Dat is precies wat dwingende controle doet. De pleger heeft twee gezichten en het slachtoffer wordt vanaf het begin bespeeld. Warm en liefdevol op het ene moment, controlerend en vernietigend op het volgende. Dat laatste meestal binnenshuis, zodat er geen getuigen zijn.
Die voortdurende wisselwerking is geen toeval. Het is de dynamiek zelf die iemand klein houdt, die het gevoel geeft: ‘misschien ligt het aan mij. Misschien stel ik me aan’. En ondertussen ziet de buitenwereld alleen de charme, de glimlach. Waardoor het slachtoffer steeds meer alleen komt te staan met wat zij of hij werkelijk ervaart.
Dwingende controle treft zowel vrouwen als mannen. Esmee schreef erover, in woorden die rechtstreeks binnenkomen:
Dit is een gedicht van Esmee.
Als je echt zo lief was,
waarom controleer ik dan elke avond
of mijn huis wel op slot zit
en vertrouw ik niemand meer?
Als je echt zo aardig was,
waarom bewaarde je die sluwe glimlach dan alleen voor mij?
Anderen dachten dat je glimlach echt was.
Als je echt zo charmant was,
waarom kon je dan zo omslaan in een tiran
en moest ik de blauwe plekken verbergen als ik naar mijn werk ging,
omdat we voor de buitenwereld het perfecte koppel waren?
De blauwe plekken op mijn ziel vond ik nog veel erger…
Als je echt lief en aardig geweest was,
dan was ik niet zo kapot geraakt van binnen.
Maar ik weet nu wie je bent,
wie je echt bent.
En het maakt niet uit,
dat de meesten me niet geloven.
Ik geloof weer in mezelf.
En ik weet: onbewust heb ik nooit in ons geloofd.
Ik negeerde mijn twijfel,
verdrong mijn gevoel.
Als ik toen wist wat ik nu weet,
dan had ik dat masker direct van je gezicht geveegd.
Maar ik weet het nu.
En ik ben ver weg gegaan,
zo ver mogelijk,
van jou.