Afgelopen zaterdag zat een volle zaal aandachtig te luisteren naar wat de destructieve gevolgen zijn van narcistische mishandeling, wat trauma nu echt betekent en welke dynamiek zich afspeelt in de jeugdzorg en het familierecht. Het Verdwenen Zelf had het programma samengesteld en de sprekers geregeld voor een studiedag voor 200 psychosociaal therapeuten van de beroepsvereniging NVPA. De aanmeldingen liepen storm voor deze studiedag, een bewijs dat het thema echt speelt onder de leden van het NVPA. Dat bleek al voordat de dag begon: de boeken van Iris die we meegenomen hadden waren binnen een uur uitverkocht. Ook hadden wij en diverse behandelaren uit ons netwerk die ook aanwezig waren boeiende gesprekjes met geïnteresseerde therapeuten. Het thema leeft, dat is duidelijk.
De dag begon met een mooie introductie op het thema narcistische mishandeling door Richèlle Hodiamont, psycholoog en trainer en lid van ons netwerk. Ze nam de deelnemers mee in de voor de meesten van ons bekende, maar zo verwarrende wereld van narcisme en psychopathie en wat er zo destructief aan is. Maar ook hoe herstel van narcistische mishandeling vaak verloopt: in fases die vaak niet helemaal netjes elkaar opvolgen maar met horten en stoten elkaar afwisselen. Een duidelijk verhaal over hoe je als slachtoffer eerst denkt dat je zelf fout bent en de narcist juist goed is en hoe dat, als je meer over narcisme te weten komt, juist omslaat naar dat de narcist fout is en dat jij ok bent. Vaak volgt ook een gevoel van depressie: de narcist was weliswaar foute boel, maar jij bent misschien ook niet OK: had je er niet meer tegen moeten doen? Uiteindelijk is het doel echter dat je wat de narcist doet van je af kan laten glijden en je niet meer laat raken en dat je weer je eigen keuzes kan gaan maken. Ik zeg het nu even heel kort, dit schema plus toelichting worden uitgebreid behandeld in Iris tweede boek.
James Rijnders, een zeer ervaren traumabehandelaar en nauw betrokken bij de totstandkoming van Iris’ boeken, pakte het vervolg op. Wat is trauma eigenlijk? Wat als je het eenmalig meemaakt en wat als het een continue onveilige situatie betreft? James ging diep in op welke psychische, sociale en fysieke symptomen er mee gemoeid kunnen gaan (een heel lange lijst) en hoe trauma zich in je hersenen en zenuwstelsel manifesteert. Hij liet hiermee goed zien dat trauma zich letterlijk in je lichaam en je cellen vastzet en dus ook waarom alleen maar cognitieve therapie vaak niet voldoende is.
En als laatste spreker niet de minste: hoogleraar forensische psychologie Corine de Ruiter. Zij liet eerst de cijfers en feiten zien achter wat schuilgaat bij huiselijk geweld en vechtscheidingen. Bijvoorbeeld dat bij meer dan 50% van de vechtscheidingen huiselijk geweld aannemelijk of bewezen is. Of dat mediation bij een vechtscheiding slechts zelden werkt. Dat in veel gevallen er niet twee vechtscheidende ouders zijn maar slechts eentje telkens strijd produceert en waar de ander de dupe van is. En dat minder dan 10% van de meldingen van huiselijk geweld een onterechte of valse melding is. En, schokkend eigenlijk, dat minder dan 40% (!) van de juridische of zorgprofessionals deze feiten goed kennen. Ergens maakte het moedeloos, al die wetenschappelijke feiten en onderzoeken die ze noemde die aantonen dat nog veel jeugdzorgwerkers en familierechters en -advocaten niet de kennis hebben die nodig is. Herkenbaar ook, omdat zovelen via onze site getuigen over de problemen die ze met bijvoorbeeld de jeugdzorg hebben en die ook nauwgezet in de boeken van Iris uiteen gezet zijn. Net op het punt waarop we dachten ‘kan het nog erger’ volgde gelukkig ook een oproep richting de zaal om het verschil te gaan maken. Zowaar ontstond er een applaus waar flink wat actiebereidheid in doorklonk. In het geroezemoes dat toen ontstond hoorde je her en der de woorden ‘op naar het Malieveld!’
En na een lange nazit, waarin de sprekers, Iris, ikzelf, Mark en de organisatoren van de NVPA de dag evalueerden, konden we met een voldaan gevoel naar huis. We hebben een mooi congres georganiseerd samen met de NVPA, 200 therapeuten bereikt, inspiratie opgedaan en allerlei interessante mensen ontmoet. Het gaf hoop dat zoveel therapeuten interesse en aandacht hadden voor dit belangrijke onderwerp. En het smaakt naar meer.